Yoga en Mindfulness; spelletjes voor thuis (deel 2)

Lente in de bol!

Hebben jullie het ook gezien? Het is lente geworden! De bloemetjes komen uit de grond, aan de bomen groeien de eerste blaadjes en soms prachtige gekleurde bloesem. Er zijn ook weer diertjes tevoorschijn gekomen.

Spring!

Maak kikkersprongen! Dat doe je zo: ga op je hurken zitten. Je knieën iets uit elkaar met je handen ertussen op de grond. Kom omhoog en roep KWAAK. Je kunt recht omhoog springen of spring juist de hele kamer rond.

Maak ook konijnensprongen. Kom weer op je hurken zitten. Zet dan eerst je handen een stuk vooruit, hup er met je voeten achteraan. Voorpootjes, achterpootjes. Voorpootjes, achterpootjes. Het kleine konijntje mag nu uitrusten in zijn holletje. Het konijntje maakt zich klein. Het grote konijn maakt op handen en voeten een holletje over hem heen. Veel plezier!

Fladder

Ben je ook een beetje moe van al dat springen? Ga zitten en leg je hand op je buik. Voel je je ademhaling? Zet je voetzolen tegen elkaar aan zodat je knieën naar buiten vallen. Houd je voeten losjes vast en beweeg je knieën op en neer. Je bent nu een vlindertje. Fladder naar een bloemetje. Houd je vleugels even stil als je ruikt aan het bloemetje. Is het een lekkere bloem? Fladder naar de volgende bloem en ruik weer goed. Leg je hand nog een keer op je buik. Is je ademhaling nu wat rustiger?

Blij met wat er is

Een heleboel dingen kunnen nu even niet. Naar school, sporten, clubjes en grote feesten. Maar je ontdekt nu andere dingen die wel kunnen, en die ook heel leuk zijn!

Doen: neem een grote pot of bak. Versier hem eventueel samen. Aan het einde van iedere dag noemt iedereen in het gezin iets leuks, grappigs of bijzonders van deze dag. Haal aan het einde van de week de pot leeg en kijk terug op de hoogtepunten van jullie thuisweek.

Masseer het weer

Deze oefening doe je in tweetallen. Ga achter elkaar zitten. De achterste legt de handen op de schouders van de voorste. Voel of je goed zit allebei. Strijk een paar keer met handen van boven naar beneden over de hele rug. Het begint te regenen, tik met de vingers over de rug. Moet het harder of zachter? De voorste mag het altijd zeggen. Het zonnetje gaat schijnen: teken een rondje met een vinger. Maak ook cirkels met de hele hand. Wat voelt fijner? Regen en zon? Dan komt nu de regenboog. Maak een mooie regenboog op de rug van links naar rechts, en weer terug. Met twee handen veegt de wind alles uit. Woesj woesj.. Leg de handen nog even op de schouders en wissel van plek. Na de tweede massage kijk je elkaar aan en bedank je de ander voor de fijne massage.

Thuisonderwijs

18 maart 2020

‘Neeeeeeeeee!!’ gilde mijn oudste dochter, voor ze in tranen uitbarstte. ‘Ik wil naar schooooooool!’ Het nieuws dat de school drie weken dicht ging kwam niet bij ieder gezinslid zo hard aan. De jongste sipte kort over haar juf en vriendinnetjes. Bij de middelste drong het wat trager door. Hij staarde voor zich uit, toen verscheen er een brede grijns op zijn gezicht, gevolgd door een twinkeling in zijn ogen. ‘Yesss..!’ Nynke Bos is moeder, yogadocente en leerkracht. Ze geeft in inkijkje in hoe het deze dagen bij haar thuis gaat, in haar gezin met drie kinderen in de basisschoolleeftijd.

Juist voor deze middelste, een jongen van 7 die tot bloei komt bij structuur, besloten mijn vrouw en ik ons schooltje thuis direct maandagochtend te starten en niet te wachten op eventuele werkpakketten van de leerkracht. Zondagavond begonnen meteen de eerste ideeën te borrelen. ‘Maken we een kiesbord? Gaan we ook pauze houden en buiten spelen? Haha, met een broodtrommeltje in de koelkast!’ De kleuter begon er al een beetje zin in te krijgen.

Maandagochtend half 9. We zitten wat onwennig aan de eettafel. Ik laat de kinderen een gevoelskaartje kiezen. Voor mensen met weinig woorden is dit een prettige manier om zich toch bloot te geven. Onzeker, spannend, kiezen de meisjes. De middelste is er ernstiger aan toe: storm, hagel, belemmering, angst en beven. Nu is hij het die in tranen uitbarst: ‘Ik wil naar schoooool!’ ‘Moeten we je nu mama of juf noemen?’ piept de jongste er benauwd achteraan.

Tips om thuis mee aan de slag te gaan:

  • Bedenk samen een naam voor jullie school. Maak er een mooie poster van of schrijf het met speciale stiften op het raam.
  • Stel samen een dagprogramma op, en hou je daar in grote lijnen aan. Het dagprogramma hoeft niet iedere dag hetzelfde te zijn, dat is het op school immers ook niet. Maar het geeft houvast voor de dag. Plan in het rooster zelfstandig werk-/speeltijd in. Zo is het voor de kinderen duidelijk wanneer ze jou even niet mogen storen. Ook als je geen werk te doen hebt thuis zal het je goed doen even iets voor jezelf te kunnen doen.
  • Wissel zitlessen af met beweegspelletjes. Doe de muziek aan en dans, lees voor uit Yo-ga je mee, spring even op de trampoline.
  • Bedenk vaste lesonderdelen die jullie school speciaal maakt. Een vast onderdeel bij ons is bijvoorbeeld ‘De vraag van de dag’. Ieder gezinslid stopt een of meerdere onderzoeksvragen in een pot. Hoe worden (spekjes/ potloden/ auto’s etc) gemaakt? Waar komen stenen vandaan? Wat gebeurt er als ik de wc doortrek? Elke dag pak je er een vraag uit. Ga samen op onderzoek! Bekijk filmpjes via SchoolTV of Klokhuis, bel iemand op die hier veel van weet, experimenteer. Maak er evt een middagproject van, afhankelijk van de leeftijd en interesses van de kinderen, door er een schilderij over te maken of een klein informatieboekje over te schrijven.
  • Rekenspel: stop in een pot briefjes met getallen. Trek hier ‘het getal van de dag’ uit. Met dit getal kan ieder op zijn eigen niveau sommen maken. Ook met een klein getal kan je grote sommen maken. Andere fijne rekenspellen: Cijfermonsters, Regenwormen (junior) of natuurlijk een dagvullend potje Monopoly. Denk bij rekenen nog wat breder; volg een recept, weeg van alles in huis, meet dingen op, bouw een knikkerbaan van Kapla.
  • Ga naar buiten! Fiets of wandel een stuk als de wereld nog slaapt. Luister naar de vogels en ga op zoek naar dierensporen. Een actief begin van de dag geeft energie.

We zijn een paar dagen verder, het begint al bijna te wennen. Het werk wat de leerkracht heeft gestuurd wisselen we af met beweging, spel, en het favoriete onderdeel De vraag van de dag.

De gevoelskaartjes geven blij, energiek, fijn en veilig aan.

Nynke Bos is kinderyogadocente en leerkracht. Onlangs schreef zij Yo-ga je mee?, een prentenboek met yogaverhalen voor kinderen. Al lezend komt groot en klein in beweging. De verhalen zijn geschikt om thuis te lezen en ook in de (kleuter)klas en peuteropvang.

Yoga en Mindfulness: spelletjes voor thuis!

Probeer jij ook vanuit huis te werken terwijl je ondertussen voor je kind(eren) zorgt en zelfs thuisonderwijs geeft? Dan is het al snel een uitdaging om in liefdevolle verbinding te blijven met je kind(eren) en ook (werk)tijd voor jezelf te creëren.

Hier zijn wat oefeningen en spelletjes om te ontspannen en te lachen, om te bewegen en om even echt samen te zijn. In het hier en nu. Zet je telefoon uit en ga er even helemaal voor samen. Grote kans dat de kinderen zich daarna weer even zonder je kunnen vermaken. Veel plezier!

Wat hoor ik?

Ga zitten in een fijne houding. Sluit de ogen en voel even hoe je zit. Luister naar de geluiden die je buiten en in andere kamers in huis hoort. Auto’s? Vogels? Stemmen of voetstappen? Sluit de ogen opnieuw en luister naar de geluiden die je in deze kamer hoort. Zoemt de koelkast? Spint de poes? Geruis in de verwarmingsbuizen? Luister vervolgens naar de geluidjes heel dichtbij. Geluidjes van jezelf. Hoor je je ademhaling? Kun je hem ook voelen? Leg een hand op je buik en volg je adem. Je kunt je kind(je) ook op schoot nemen en je handen op het buikje leggen. Je kind voelt jouw buik nu rustig heen en weer gaan in de rug en kan zijn eigen adem naar jouw handen sturen. Blijf zitten zolang het fijn is. Open dan de ogen weer .

Ruim je speelgoed op!

Ga op je rug op de grond liggen. Leg er eventueel een matje of kleed onder. Zet een bak knuffels, kussentjes of zachte ballen bij je voeten. Zet bij je hoofd een lege bak. Klaar voor de start.. af! Pak met je voeten een knuffel uit de bak, til hem over je hoofd naar achter en laat hem los in de bak. Ga door tot de bak bij je voeten leeg is.

Variaties:

  • maak er een wedstrijdje van door de tijd op te nemen
  • doe het andersom, pak iets uit de bak bij je voeten en breng het naar de andere kant terug
  • werk samen door achter elkaar te gaan liggen en de knuffel door te geven

Lieveheersbeestje

Deze oefening doe je in tweetallen. De een maakt zich klein zodat de rug een bolletje wordt. Leg je voorhoofd zachtjes op de grond en sluit je ogen. Je bent een lieveheersbeestje. De ander maakt nu rustig een paar stippen op de rug. Probeer uit wat die ander het fijnst vindt: kleine stipjes prikken met een vinger, een rondje tekenen of grote stippen met de hele handpalm? Tel allebei in je hoofd hoeveel stippen het zijn. Goed geteld? Wissel van rol.

Anders dan anders

Maak deze kleurplaat samen, maar niet met je voorkeurshand. Ben je rechts? Kleur dan met links, en andersom.

Peuters en kleuters samen yogales

Gepubliceerd op http://www.nivoz.nl/ platform hetkind op 15 februari 2020

Als kinderyoga docente komt Nynke Bos op veel verschillende peutergroepen, kinderdagverblijven en basisscholen. Op veel locaties zitten opvang en onderwijs in één gebouw, een samenwerking die ook doorgetrokken kan worden tot in de yogales. Hier geeft ze een inkijkje in hoe dat kan gaan. 

Al een aantal maanden geef ik de peuters twee keer per maand yogales. In het begin waren sommige peuters wat afwachtend, andere juist erg beweeglijk in de vrije ruimte van de speelzaal. Sommige peuters gaven snel op; ‘dit is moeilijk, ik word er moe van!’ Maar na een aantal lessen blijven de peuters toch echt een half uur vol aandacht en doen ze de bewegingen mee. Op het juiste moment laat ik ze even vrij, of leg ik juist een hand op het ruggetje om de rust en aandacht te bewaren. Ze herkennen de opbouw van de les, weten wanneer ze op het matje moeten blijven en wanneer ze rond mogen springen. Ze ervaren dat het best even moeilijk mag zijn, inspanning mag kosten, maar dat de les altijd eindigt met een ontspannen muziekje.

Van peuters die doorstromen naar de basisschool in hetzelfde gebouw hoor ik van ouders en leerkrachten terug dat ze de yogalessen missen. Dan ontstaat het idee om de bestaande samenwerking tussen de peuteropvang en de basisschool ook vorm te geven binnen de yogales.

Tijdens de eerste yogales samen is het mooi om te zien hoe de kleintjes nu de grootsten zijn, zij zijn al bekend met de yogahoudingen en opbouw van de les. Voor de meeste kleuters is het nieuw. Maar de kleuters kunnen binnen de les toch ‘groot’ zijn door de peuters te helpen bij balansoefeningen en samenwerk-houdingen. Samen fietsen, zittend met de voetjes tegen elkaar. Samen elkaars rugje kriebelen, dat gaat beter met een kleuter erbij omdat zij al meer gericht zijn op elkaar dan de peuters.

Beweging, verbinding, plezier en ontspanning door samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs.

Nynke Bos heeft is kinderyogadocente en leerkracht. Onlangs schreef zij Yo-ga je mee?, een prentenboek met yogaverhalen voor kinderen. Al lezend komt groot en klein in beweging. De verhalen zijn geschikt om thuis te lezen en ook in de (kleuter)klas en peuteropvang.

Yo-ga je mee? in Kiind-Magazine

Leuk, wat Kiind Magazine schrijft!

YOGA, MAAR DAN LEKKER THUIS

Kinderen willen bewegen, ook al zijn ze zich daar niet altijd van bewust. Kinderyogadocent Nynke Bos weet er wat op: ze maakte een speels prentenboek vol yoga-oefeningen om samen te doen. Ze geeft peuterles en verzorgt lessen op scholen en bso’s. Ze merkte hoe blij de kinderen reageren op yoga, en bedacht dat het nog leuker kan worden wanneer je als ouder thuis ook met je kind yoga kan doen.

Haar prentenboek Yo-ga je mee? geeft met tekeningen en uitleg een fijne handreiking om zelf grappige houdingen en oefeningen te doen.

Maak van jezelf een sneeuwpop.

Aan de hand van vier verhalen, passend bij elk seizoen, vind je yoga-oefeningen die geïnspireerd zijn op het verhaal. Bij ieder verhaal zit ook een mindful spelletje. Daarbij kun je elkaar bijvoorbeeld over de rug kriebelen, of je voorstellen dat je een zeester bent. 

De oefeningen kun je als ouder en kind samen doen, maar kan ook juist voor kinderen onderling heerlijk zijn. Handig, want zo ontdekken ze spelend veel over samenwerken, en over wat jij en de ander fijn vindt. Aanraking, beweging, massage – alles komt op heel laagdrempelige manier aan bod.

Yo-ga je mee?

Proud to present: Yo-ga je mee? Een boek met avontuurlijke kinderyogaverhalen vol prachtige illustraties. Een heerlijk boek om voor te lezen en zo samen yoga te doen. Voor ouders, opa’s en oma’s. Werk je in de kinderopvang of op een basisschool? Dan kun je de verhalen voorlezen om samen met de groep in beweging te komen en samen te ontspannen. De oefeningen bij de verhalen zijn duidelijk omschreven en getekend.

Samen genieten, samen in beweging!

Yo-ga je mee? is nu verkrijgbaar in de (online) boekwinkel, oa te bestellen op:

https://boekwinkel.levendiguitgever.nl/home/90-yo-ga-je-mee.html

JSW Praktijk– Yoga op school

 

pp.25-28_Praktijk_JSW februari 2019_Binnenwerk 6Yoga zet je met beide voeten op de grond. Het hoeft ook niet zoveel tijd in beslag te nemen. Sterker nog: je kunt er effectievere tijd voor terugkrijgen.

Zowel op scholen als in het bedrijfsleven neemt yoga toe in populariteit. Dat is niet zo vreemd. Op een gemiddelde doordeweekse dag zitten we veel stil, wordt er geconcentreerd gewerkt in een boek of op de iPad en kan het stressniveau behoorlijk de pan uitrijzen. En yoga is juist de tegenhanger van stilzitten, presteren en spanning.

Onderzoek
De Vrije Universiteit van Amsterdam deed onderzoek naar de effecten van kinderyoga op school. Veertien weken lang kregen drie klassen (onder-, midden- en bovenbouw) een yogales per week. De leerlingen gaven aan zich rustiger te voelen, beter te slapen en minder vaak boos te zijn. Leerkrachten ervaarden dat leerlingen zich beter konden concentreren en zich zelfstandiger gedroegen (Valkenburg & Pieters, 2008).

De effecten
Enkele fysieke voordelen van yoga zijn het verbeteren van de balans, de doorbloeding in het hele lichaam en het opbouwen van lenigheid en kracht. Daarnaast leren kinderen hun grenzen te voelen en deze aan te geven. Dat kinderen leren rekening te houden met elkaar komt duidelijk naar voren bij het onderdeel massage. In klassen waar kinderen elkaar masseren, neemt pestgedrag af en groeit het respect voor elkaar (Hoogland, 2009). Kortom: door yoga in te zetten op school bied je leerlingen vaardigheden voor het leven aan.

Yogaoefeningen
Yoga op school kan op meerdere manieren worden vormgegeven. De school kan een kinderyogadocent inzetten om wekelijks lessen te verzorgen in de gym- of speelzaal. Zo krijgen de kinderen complete kinderyogalessen aangeboden waarin alle onderdelen aan bod komen. Een andere optie is om leerkrachten te trainen om zelf yogaoefeningen aan te kunnen bieden aan de eigen groep in het eigen lokaal. Een voordeel hiervan is dat het op meerdere momenten per dag kort ingezet kan worden. Een leerkracht voelt de sfeer in de klas feilloos aan en weet wanneer het nodig is om de leerlingen oefeningen te laten doen om te ontladen, tot concentratie te komen of wanneer een dynamische duo-oefening op zijn plek is. Een bijkomend voordeel hiervan is dat de leerkracht zelf ook actief deelneemt aan de oefeningen en dus dezelfde voordelen geniet als de leerlingen.
Hieronder staan zes eenvoudige, maar doeltreffende oefeningen die de leerkracht zonder training zelf in de klas kan inzetten (op de kopieerbladen op pagina 26 en 27 zijn twee van deze oefeningen uitgewerkt). De oefeningen zijn geschikt voor alle leeftijden en alle typen onderwijs. Ze kunnen als serie worden gebruikt, of als op zichzelf staande oefeningen.

Opdracht 1: Ontladen
Na een onstuimige pauze is het soms lastig meteen aan het werk te gaan. Een ontladingsoefening kan uitkomst bieden.
Doen: Molen. Ga met je benen wijd staan. Spreid je armen en tik met je rechterhand je linkervoet aan. Beide armen zijn gestrekt, de een omlaag en de ander omhoog. Wissel door met een grote zwaai je linkerhand naar je rechtervoet te brengen. Wissel telkens om, langzaam, wat sneller en weer langzaam.

Opdracht 2: Gronden
Na een ontladingsoefening is het fijn weer even te landen met een grondingsoefening. Deze houding is ook geschikt voorafgaand aan een les waarin leerlingen zich goed moeten kunnen concentreren.
Doen: Boom. Breng je gewicht naar je linkerbeen. Voel hoe stevig je wortels in de grond staan. Breng je rechtervoet naar je linkerenkel. Zet je voet alleen wat hoger als je een goede balans hebt. Zet je handen voor de borst of spreid ze als takken hoog in de lucht. Tip: kijk naar een vast punt voor je om je evenwicht te bewaren, adem diep in je buik. Wissel van been.

Opdracht 3: Adem
Ademhaling is een krachtig instrument om weer terug te komen bij jezelf. Het kalmeert als je in paniek dreigt te raken en helpt je letterlijk tot tien tellen als je boos bent. Door je te richten op de ademhaling in je buik kun je je vervolgens beter concentreren op je taak.
Doen: Handtekening. Strek je linkerarm voor je met gespreide vingers. Start met je rechter wijsvinger aan de buitenkant van je linkerpink. Adem in langs de pink omhoog, adem uit langs de pink omlaag. Adem in langs de ringvinger omhoog, adem uit langs de ringvinger omlaag. Wissel na de duim van hand om tot tien rustige ademhalingen te komen.

Opdracht 4: Opladen
Een krachtige houding voor een positieve energie. Deze houding is geschikt om voor een moeilijke taak of toets te doen.
Doen: Krijger. Je staat rechtop. Zet met een voet een flinke stap naar achter. De voorste voet wijst naar voren, de achterste voet staat een beetje schuin zodat je stevig staat. Buig de voorste knie, het achterste been blijft gestrekt. Strek beiden armen krachtig omhoog. Je voelt je sterk en dapper.

Opdracht 5: Samen
Samen actief voor plezier en vertrouwen.
Doen: Puntdak. Je staat met zijn tweeën tegenover elkaar. Zet je handpalmen tegen die van de ander. Stap allebei zover naar achter dat jullie handen elkaar nog net raken. Leun nu allebei naar voren. Voel dat je elkaar draagt, zonder elkaar zouden jullie allebei omvallen. Het leuke van deze oefening is dat je niet even groot of zwaar hoeft te zijn. Een leerling zou de leerkracht zelfs kunnen ‘dragen’.

Opdracht 6: Ontspannen
Belangrijk is om de leerlingen van tevoren te vertellen dat degene die gemasseerd wordt ‘de baas’ is. Als iets niet prettig voelt, mag hij het zeggen. Voor jonge kinderen kan een teken worden afgesproken zoals het neerleggen van een kaartje.
Doen: Rugmassage. Deze oefening doe je in tweetallen, altijd over de kleren heen. Nummer één zit aan de eigen tafel en mag het hoofd op de armen leggen. Nummer twee staat erachter en legt de handen op de schouders. Strijk met vlakke handen van boven naar beneden over de hele rug, laat de hand als een rups weer naar boven kruipen. Herhaal dit een paar keer. Teken een grote acht over de rug met een of meerdere vingers (nummer twee vraagt nummer één wat het fijnst is). Laat het regenen op de rug met tokkelende vingers. Vervolg met een grote ronde zon, maak ronde bewegingen over de rug met vlakke hand. Eindig met een geheime boodschap: nummer twee tekent een letter of een figuurtje op de rug, kan nummer één raden wat het is? Wissel van plek, laat de kinderen elkaar bedanken na afloop.

Verder lezen?
• Hoogland, L. (2009). Helpt massage tegen stress bij basisschoolleerlingen? (Thesis.) Zaltbommel: Schouten & Nelissen University.
• Valkenburg, D. & Pieters, E. (2008). Yoga voor kinderen. De Bilt: Pedagogisch Buro Compane.

Peuteryoga

Door

Pfffffff.. En weg is de boos!

Kinderyogales 

Ook is mijn jongste dochter mijn vaste partner in crime als ik peuteryoga geef op een peutergroep van een kinderdagverblijf. Haar enthousiasme stelt ouders gerust die voor het eerst naar een ouder-kind peuteryogales komen en onhandig met een verlegen peuter tussen hun benen staan. De eerste keer peuteryoga is voor veel peuters een beetje onwennig. Zeker wanneer ze met een ouder zijn gekomen die duidelijk de hoopvolle verwachting heeft dat zijn/haar peuter in een schattige downward facing dog zal gaan staan, wil de peuter die middenin zijn persoonlijkheidsontwikkeling zit nog wel eens tegendraads reageren. 

Een peuter middenin zijn persoonlijkheidsontwikkeling reageert weleens tegendraads

Mijn ervaring is dat wanneer je als ouder je wanhoop aan de kant zet en de peuter niet op het matje dwingt, je peuter vanzelf bijdraait of anders de keer erop wel lekker meedoet. Bovendien kan een kind ook vanaf de zijlijn genieten van een yogales. De ontspannen sfeer, de liedjes en bewegingen neemt hij allemaal in zich op. Peuters die vaker naar een ouder-kindyogales komen genieten net als oudere kinderen volop van de tijd samen en doen algauw lekker mee.

Als ouder en kind samen op de mat staan zijn ze even gelijk, ze laten de rol van ouder en kind los. Samen ervaren ze de bewegingen, ontdekken elkaars krachten door inspanning en in rust. Ze genieten zichtbaar van het yoga-avontuur en waggelen als een pinguïn, brommen als een beer en fladderen als een vlinder. In een kinderyogales zitten de klassieke yogahoudingen verpakt in een verhaal vol beweging en fantasie. De oefeningen stimuleren niet alleen de motorische ontwikkeling. Yoga bevordert het lichaamsbewustzijn, helpt emoties reguleren en geeft rust. Peuteryoga is hierdoor ook erg geschikt voor peuterspeelgroepen en kinderopvang; een heerlijke beweegles om samen mee tot rust te komen. 

Yogajuf, yogamama

Terug naar huis. Voor mijn kleuter Pim heb ik een poster superhelden-yoga opgehangen waar hij dankbaar gebruik van maakt. Geregeld staat hij in de meest stoere houdingen, het liefst bovenop de eettafel. Ook neem ik de tijd om samen met hem uitdagende duo-houdingen uit te proberen. Een hele yogales is in mijn ervaring niet geschikt voor thuis, maar korte yogaspelletjes, houdingen en series kunnen een fijne bijdrage geven aan de ontwikkeling van je kind en een goede boost geven aan de ouder-kindrelatie. Ook voor mij als moeder met mijn eigen kind.

Wil je ook yoga ervaren met je kind? Tijdens het Kiindweekend verzorgt Nynke yogaworkshops voor ouder en kind. Nynke is moeder van drie, kinderyogadocent, en leerkracht speciaal onderwijs.

De kracht van yoga op school

Kracht, stilte en ontspanning

16 februari 2018

Nynke Bos

Geplaatst in:

Sommige leerlingen zijn gewend direct te delen wat ze denken. Maar je balans vinden is lastig als je kletst, zo merken sommige kinderen tijdens een yogales. De docente, Nynke Bos, laat de onrustige kinderen kijken naar de klasgenootjes die schijnbaar moeiteloos op één been staan. Wat doen zij anders? Moet je er sterk of slim voor zijn? Nee, het is een kwestie van aandacht. 

Zodra ik mijn roze bedrijfsbakfiets bij het hek parkeer rennen de eerste kinderen al op me af met vragen en reacties: ‘Ben jij de yogajuf?’ ‘Doe niet zo onbeleefd, je moet u zeggen tegen haar, joh!’ ‘Mag ik helpen met die matjes?’ En daar gaan ze, ieder met drie matjes in hun armen. De meiden organiseren alles in navolging van mijn aanwijzingen. Alle twintig matten in een grote cirkel, kaarsje in het midden en alle krachtkleurkaartjes er omheen. ‘Deze mat is voor u juf, tussen ons in.’ Beter kan mijn les niet starten natuurlijk.

Dan komt de rest van de klas binnen, de energieke groep zessers zoeken hun plekje op de mat. Ik geef deze groep een kinderyogales met het thema Kracht. We ontdekken de kracht van ons lichaam, de kracht van samenwerking, de kracht van de zon en de aarde en gaan op zoek naar onze eigen krachtkleur.

Sommige kinderen zijn best rumoerig geweest tijdens de oefeningen. Ze zijn enthousiast en zijn gewend direct te delen wat ze denken. Bij de balansoefeningen komen ze erachter dat ze zichzelf zo ontzettend in de weg zitten. Ze wiebelen, wankelen en vallen om. Dat is lachen, maar ook frustrerend. Ik laat de onrustige kinderen kijken naar de klasgenootjes die wel schijnbaar moeiteloos op een been staan. Wat doen zij anders? Moet je er sterk of slim voor zijn? Nee, het is een kwestie van aandacht. Aandacht voor wat je nu aan het doen bent. De vraag komt van Ahmed: ‘Juf, mag ik mijn krachtkleurkaartje bij mijn matje leggen?’ En jawel, dan lukt het! Met de ogen op de krachtkleur gericht gaat de aandacht naar het lichaam, naar de ademhaling. Trots staat hij in de boomhouding, de kracht van aandacht.

We sluiten af met de kracht van stilte en ontspanning. Met gesloten ogen laten de kinderen de tonen van de klankschaal rondzingen door de ruimte.

Ik krijg mooie reacties na de les. ‘Het was heel fijn om helemaal stil te zijn met de hele klas.’ ‘Ik kon echt even in mijn lichaam kijken.’ ‘De oefeningen waren best zwaar, maar ik word er toch rustig van.’ ‘Ik zou dit wel vaker willen doen!’

Yoga op school kan zorgen voor een betere concentratie, hogere prestaties, het draagt bij aan de ontwikkeling van het zelfvertrouwen en bevordert een goede sfeer in de groep. Het kan in de vorm van een wekelijkse complete les, maar kan juist ook prima dagelijks kort en effectief worden ingezet. Een paar passende oefeningen als opening van de dag, na het buiten spelen of tussen twee inspannende taken in. Natuurlijk kunnen klassen ook op andere manieren bewegen en ontspannen, denk aan Braingym, zingen of dansen (ik beperk mijn voorbeelden tot yoga, omdat ik daarin lesgeef).

Het mooie is in mijn ervaring dat de voordelen van yoga niet alleen effect hebben op de kinderen maar ook hetzelfde positieve effect hebben op de leerkracht. Het verlagen van stress, beter snelle beslissingen kunnen maken, een creatievere geest en een soepel lichaam; geen overbodige luxe voor de leerkracht. Want ook de leerkracht spant zich uren achtereen voor in en kan daarin de nodige balans gebruiken in de werkdag.